28 Ağustos 2025 Perşembe

Yantra Nehri üzerindeki Byala Köprüsüne Ait Kitabe

Bulgaristan'dan Rusya'ya götürülen bir Osmanlı kitabesi:

Rusçuk Vilayeti, Yantra Nehri üzerindeki Byala Köprüsüne Ait. http://annales.info/islam/turkey/turmost.htm
Not: Kitabenin orijinal fotoğrafı verilmemiş. Bir nevi kopyasını çıkarmışlar.
Makale, sergilendiği müzede "Varna'dan getirildiği" şeklindeki yanlış bilgiyi düzeltmek için yazılmış.

Açdırub sarf-ı himemle nice şehrah-ı imar

İtdi hakan-ı felek-kevkebe mülkin ihya

İki bala cebeli bağladı bu cisr-i cesim

Oldı etraf ü havaliye suhulet-bahşa

Başlamış idi bu vala eseri bünyada (*)

Tuna valisi iken hazret-i Midhat Paşa

Bezl-i mechud ile bu def'a kılındı ikmal

Her geçen eyleye şahenşeh-ı zi-şane dua

Oldı şu mısra'-ı rengin ana tarih Celal

Yantra nehrine bu köpri olundı inşa

Tarih: 1290 / 1873-1874

اچديروب صرف هممله نيجه شهره عمار
ايْتدى خاقان فلك كوكبه ملكن احيا
ايكى بالا جبلى باغلدى بو جسر جسيم
اولدى اطراف و حوالييه سهولت بخشا
باشلامش ايْدى بو والااثرى بنياده
طونه واليسى ايكن حضرت مدحت پاشا
بذل مجهود ايله بو دفعه قلندى اكمال
هر كچن ايليه شهين شاه ذى شانه دعا
اولدى شو مصرع رنكين اكا تاريخ جلال
يانطرا نهرينه بو كوپرى اولندى انشا

Ketebehû Sâmî gufira leh

كتبه سامى غفر له

 

Tevfik Bildik Beyin Notu:
(*) Bu beyt Asar-ı Manzume'de yokdur. Kitabe yazılırken ilave edildiği anlaşılıyor. Midhat Paşa, Ekim 1864-Mart 1868 (1281-1284) tarihleri arasında Tuna valisi olan meşhur Ahmed Midhat Şefik Paşa'dır ki 1289'da 3 ay ve daha sonra Sultan Hamid devrinin hemen başında da ikinci def'a birbuçuk ay kadar sadrazam da olmuşdur. Midhat Paşa'nın adı kitabeye kayd edilmiş ama herhalde Çorlulu ile pek iyi münasebetleri yok ki 20 sene sonra basılan Asar-ı Manzume'de bu beyt çıkarılmış olduğunu tahmin ediyorum.

 







27 Ağustos 2025 Çarşamba

Vidin'de Murad Baba Türbesi

Vidin'de Murad Baba Türbesi

            Murad Baba türbesi hakkında, daha önce sözünü ettiğimiz Hacer Abla’nın anlattıklarından bazı bilgiler öğreniyoruz. Ona göre:

Murad Baba’nın mezarı türbesiz, açıkta imiş. Şehre bir Türk konsolosu gelmiş. O gece konsolosun rüyasına Murad Baba girmiş ve şöyle demiş:

“Konsolos Efendi, benım yerım Ak Cami’nin kapisındadır, beni Çingene, Bulgara çeynetma, bana bir siper yap. Zere ustumden butun gün Çingene, Bulgar çeyney beni. Hepisıne hatam dokunacağına bana bir siper yap. Konsolos – sürmedi bir hefte – islah bir yer yapti ona. Demir kapi koydi, ustune bir kilit.

Hacer Abla’nın Murad Baba’ya halkın ziyaretleri hakkında anlattıkları ise şöyle:  

Kim isterse, her ne muşkili var ise, gider Murad Baba’ya, namas kilar, Kuran okur, kim adamiş ise, horos keser. Bir angi fakir geçerken verır horozi, yesın. Kolayi olan bir angi çocugi ya bir angi kızi çok yatmiş hasta, kurtulsun deye, kurban adar. Güturur kapisi yanına, çağırır bir kasap, keser kasap, soyarler, her kimselere dağıdırler. Derisini ikarler, getırırler, tekkede brakırler. Her kim giderse Murad Baba’ya, ustunde namaz kılarler.

Bir kadın gider Murad Baba’ya, her kez dua eder başka şey için, kadın gider dua ettsın dosti için. Kocasi ulsun da dostuna varsın deye. Kapanır Murad Baba’nın kapisi, kadıni taştan taşa duger - Murad Baba düğer - , kadının saşlari taşlar arasında kalır, bayilana kadar. Yetişır tekkenın adami, açar kapiyi, çikarır kadıni, sorarler: “niçin boyle oldun sen? senın yureğın doğri del-imiş, daha bir kere boyle yureklen boyle kapiya galma (gelme).” Tekkeş der kadına. Daha bir kere boyle yureklen galma (gelme), zere uldurur seni.” Kadın çikıp gider evine.

İşitmişım elli sene evelinde, belki elli seneden var daha ziyade, Vidin’de bir marebe olmiş. Gitmiş işleri hep geri, artık asker bitene kadar; zabit bakar arkasına, elli kişi asker kalmiş.

Giderler Murad Baba’ya, rica ederler: “aman Murad Baba, bize imdat, zere bittık artık” deye zabit yalvarır. Murad Baba’dan bir seda galır: “kırılsın, suti pak olan kalsın.” Paşa yalvarır: “amaan Murad Baba, namusumuz yere vuruldi, bize imdada yetiş.” Gene bir seda galır Murad Baba’dan: “Suti pak olan kalsın.” Daha iki asker vurulur, kırk sekis tane kalır. çikar ordan Murad Baba, askerinnen, ellerinde bayraklarınnen, alır ileri, o bir asker bakar karşidan, der ki: “Bunnarın hesabi yok, bunnar çok kalabalık”, dunerler geri, Murat Baba ileri, onnar geri, kızıl almaya kadar gider Murat Baba, orda asasıni diker. Orda barışık olur artık, almiş alacak yerini.

Asker giderken, ne ki kalmiş o elli asker, yırlarler (türkü söylerler):

Vidin kalesının buyuk taşlari,

analer, babaler düker yaşlari,

kavgaya gidenner din kardaşlari.

aman padişahım izin ver bize,

yandi serhat Vidin, burudi duman.

 

Vidin kalesının un kapisi var,

gayet cepanesi, çok güllesi var,

Vidin kalesinde sıra sugutler,

oturmiş bin-başi, nefer ugütler,

kavgaya gidenner babayiğitler.

Aman padişahım, izin ver bize,

Yandi serhat Vidin, burudi duman.

 

Ne vakıt Murad Baba’nın askeri çikay imdada, o vakıt bu bir askerler yurekleniy, geri durgudiyler askeri – onnar istemey dursun, hem bu turkiyi söylerler, hem ileri giderler. Kızıl almada teslimıni aldıkten sora dunerler. Murad Baba’nın hüneri budur.  (Nemeth, 1996: 263-264)

19 Ağustos 2025 Salı

1951-1952'LERDE VILKOSEL KÖYÜNDE SÜNNET (SATOVÇA, BLAGOEVGRAD)

 

1951-1952 yıllarında Vılkosel’de yapılan sünnet. En önde hafız Süleyman Topov. Onun yanında Dautiviya hoca – İbrahim Bostanciev (Flober’in babası). Beyaz sarıklı Mehmed Ali Kermeriv (Dunyo Ganyo), bayrağın yanında bulunan Abdullah Meyzinev’in (Abdullah Meyzinev’in dedesi) yanındadır. Ön sırada, soldan sağa doğru ikinci, bıyıklı olan kişi Aliya Şamatarev’dir. Hafızın arkasında ise Arun Ukov (Sokol’un dedesi) bulunuyor.


6 Ağustos 2025 Çarşamba

ROMANYA DÖNEMİ SİLİSTRE KARTPOSTALI

 

Kemal Gurulkan:
1913 Bükreş antlaşması ile Osmanlı'nın elinden çıkan Silistre 1941 yılına kadar Romanya'nın yönetiminde kaldı. 1941'de Silistre'yi ele geçiren Bulgarların yaptığı ilk işlerden biri camiyi "çirkin manzara arzettiği ve zaten kendi kendine yıkılacağı" iddiasıyla yıkmak oldu. Cami'nin yanında görülen heykel ise Romanya Kralı I. Ferdinand'a ait.