2 Haziran 2022 Perşembe

Şumnulu mücadele adamı, ressam Embiya Çavuş ahirete göçtü. Mekanı cennet olsun!

 

ÖZGEÇMİŞ

Embiya Çavuş (1926-2022)

Embiya Çavuş, Bulgaristan'ın Şumnu ili Mahmuzlu köyünde (Todor İkonomovo) 1926 yılında doğdu. 1937'de Kemallar şehrinde bir yıl olmak üzere ruştiye (ortaokul), 1938-1941 yılları arası Şumnu ilinde medrese eğitimini tamamladı. Okul hayatı devam ederken resme merak sarmıştı ve amatör çalışmalarda bulunmuştu. 1944 yılında Ermeni asıllı okul müdürünün hışmına uğrayarak ilelebet Bulgaristan eğitim sisteminden mahrum bırakılmıştı. Ancak 1945 yılında komünist rejimin başa gelmesiyle eğitim sistemine geri alındı. 1945 yılında Nüvvab (lise) okuluna başladığında, Türk okulları kapatılmıştı. Bunun üzerine beş arkadaşıyla birlikte sonradan Türkiye tarafından tescil edilecek olan "Bulgaristan Türklerinin Varlığını Benliğini Koruma Teşkilatı'nı kurdu. 1946 yılında kırk beş günlüğüne çalışma kampına gönderildi. 1947 yılında Gümülcine dönüşünde askeri istihbarat alanında (RO) yaralanmış olarak bulunup Varna'ya gönderildi. Varna'da işkencelerle geçen bir yılın ardından; 1948 yılında teşkilat kurmaktan, casusluktan ve Tito ile Georgi Dimitrov'a suikast girişiminde bulunmaktan ölüm cezasına çarptırıldı. 1949-1956 yılları arasında "ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası" ile Belene'de kaldı. Batı dünyasının baskıları sonucu komünizmin birçok ağır hapishanesi kapatılırken, kendisini önce Plevne'ye sonra Sofya'ya naklettiler. 1963 yılında şartlı salıvermeden yararlanarak serbest kaldı.

1965 yılında Yenipazar'daki porselen fabrikasına porselen uzmanı olarak işe başladı. Porselenden tablolar, vazolar yapmaya başlamıştı. Çalışmalarını büyük bir titizlikle yapıyor ve sanatında doruğa tırmanıyordu. Eserleri Almanya, İngiltere, Finlandiya ve S.S.C.B'de sergilendi. 1974 yılında Polonya'ya, 1976 ve 1977 yıllarında S.S.C.B'ye davet edilerek porselen konusunda istişarelerde bulundu.

1979 yılında arzu ettiği anavatanı Türkiye'ye yarı mübadale sonucu geldi. Dış İşleri Bakanlığı'ndaki kısa bir çalışma evresinden sonra İzmir'e yerleşti. 1985 yılında İzmir Balkan Göçmenleri Kültür Dayanışma Derneği'nin (BAL-GÖÇ) kurucu üyesi olarak dernek faaliyetlerine resmettiği eserleri ile başladı. 1999 yılına  dek BAL-GÖÇ'te başkan yardımcılığı görevinde bulundu. 1999 yılında Celal Öcal le birlikte Türk Dünyası Insan Hakları Derneği'ni kurdu. Halen fahri başkan sıfatındadır Ayrıca, ABD Balkan Ülkeleri İnsan Hakları Konseyi, Amerikan İnsan Hakları Derneği New York Bulgaristan Türkleri Derneği ve Amerikan-Türk İslam Kültür Derneği üyelikleri görevlerinde bulunmaktadır.

Yirmi bir yıl içinde aralarında ABD (New York, Washington Elçilikleri ve BM Teskilatı) ve Kanada'da (elçilik) olan, yüz bir resim sergisi açılışında bulunmuştur. Evli ve bir kız çocuk babasıdır.

Eserleri:

1. Yaşadıklarımız Bir Daha Yaşanmasın

2. Bulgaristan'da Türk Olmak


25 Mayıs 2022 Çarşamba

Bulgaristan Milli Meclisinde Türk Milletvekilleri (1902-1903)

 

Stoyan Danev (1902-1903) hükümeti döneminde
Bulgaristan Milli Meclisinde Türk Milletvekilleri.
Arka sıra soldan sağa: Mustafa Efendi (Şumnu), Mehmed Ali Giray (Osmanpazarı), Ömer Efendi (Yeni Pazar), Mustafa Efendi (Eski Cuma), Osman Efendi (Tutrakan)

Ön sıra: İsmail Hakkı Bey (Provadiya), Tosun Bey (Pazarcik), Osman Bey (Akkadınlar), Hacı Necip Bey (Razgrad), Halid Bey (Tervel), Ethem Efendi (Tutrakan).

22 Mayıs 2022 Pazar

Yıllardan Sonra (Hikayeler), Kemal Bunarcıef

Yıllardan Sonra,
Kemal Bunarcıef
Narodna Prosveta Yayınevi, Sofya 1968
112 sayfa
Görseller İbram Ahmed Bey'in feysbuk hesabından iktibas edilmiştir. 



Yiğitlik Özüdür Yiğidin (Efsaneler), Hasan Karahüseyinov - Karaoğlan

 

Yiğitlik Özüdür Yiğidin (Efsaneler),
Hasan Karahüseyinov - Karaoğlan
Narodna Prosveta Yayınevi, Sofya 1968
150 sayfa
Görseller İbram Ahmed Bey'in feysbuk paylaşımından iktibas edilmiştir. 



18 Mayıs 2022 Çarşamba

26 Nisan 2022 Salı

SABRİ TATOF'UN İKİ ARADA İSİMLİ ROMANI, SOFYA 1967

 

Sabri Tatof
İki Arada (Roman)
Narodna Prosveta Yayınevi
Sofya 1967
384 sayfa

SABRİ TATA KİMDİR?

Sabri Tata, Bulgaristan Türkü yazar. Torlak kasabasında doğdu. Bulgaristan'da ve Türkiye'de Türkçe olarak bir hayli kitap yayınladı. Türklere uygulanan ad değiştirme kampanyasında Anjina Pektoris'e yakalandı ve pek çok Bulgaristan Türk aydını gibi oda kurtuluşu Anavatan Türkiye'ye sığınmakta buldu. Vikipedi
Doğum tarihi20 Ekim 1925
Ölüm tarihi ve yeri20 Ağustos 2010, İstanbul






25 Nisan 2022 Pazartesi

RAZGRAD İLİNE BAĞLI LOCVA KÖYÜNDE HATİM MERASİMİ (1990'LAR)

 

1990'lı yılların başında Hafız İskender Hoca'nın (d. 1920-ö. 1998) okuttuğu talebelerin Hatim Merasimi. Yer: Locva (Glocevo) köyü, Razgrad. Kaynak: Feysbuk, İstoriya na Glodjevo sayfası






21 Nisan 2022 Perşembe

SABRİ MEHMED CON, HAYATI VE ESERLERİ

SABRİ MEHMED CON, HAYATI VE ESERLERİ

Sabri Hoca’yı ihata edebilmek güçtür. Hakseverdir, yanlışın karşısındadır. Türkçe’nin doğru düzgün yazılmasında titizdir. Sabri Hoca ile henüz yüz yüze tanışmamış isek de sosyal medya araçları ile yazışır, fikir teatisinde bulunuruz.

Sabri Con, 1940 yılında Tırgovişte’nin Treskavets köyünde dünyaya gelir. Henüz 4 yaşında iken İkinci Dünya Harbi’nde babasını kaybeder. Çocukluğu çok zor şartlar altında geçer. 1976 yılında Sofya Üniversitesi’nin Doğu Dilleri Fakültesi bölümünden mezun olur ve öğretmenlik hayatına atılır. (Kendisine “Hoca” olarak hitap etmemizin sebebi öğretmen olmasındandır. Cami hocasına “imam” denir.) Yeni Işık gazetesinin Tırgovişte muhabirliğini yapar. 1982 yılında Bulgar komünist Partisi karşıtı ve milliyetçi eylemleri sebebiyle hem partiden hem öğretmenlikten atılır. Demokrasi gelince Gorna Hubavka köyü muhtarlığına getirilir ve 1991 yılında Omurtag şehrinde 19 yıl sonra okulda Türkçe dersleri verir.

Sabri Hocanın büyüklü küçüklü 15 tane basılmış kitabı vardır. Yazma halde basıma hazır ise 17 kitabı bulunmaktadır. Basılmış olanlar şunlardır: Bir Varmış Bir Yokmuş: Gerlova ve Tozluk Masalları (Hasan Yakup ile birlikte) (1997); Türk Masalları (Турски Приказки) (Hasan Yakup ile birlikte) (2000); Ah,  Sevilcan: Bağrı yanık bir anne kızını anlatıyor (2001); Нашето Герлово: Демографски и Етнографски Проучвания (2001); Ulu Çınar: Karagözköylü Hüseyin Pehlivan (2001); Ağlarken Gülmek: Fıkralar ve Özlü Sözler (2003); Gökte Güneş, Yerde Güreş (2003); Aşkolsun Bize: Minyatür Öyküler ve Feyletonlar (2003); Şaka Değil: Köy Hayatından Gerçekler (2003); Hüseyinler /Хубавка/ (2009): Kız Ana Tekkesi-Момино (2009); Aşk Bahçesi: Derleme (2009); Kasırgalar /Трескaвeц/ (Enver Kasırgalı ile birlikte 2010), Adaletin Bu Mu Dünya? Tarihe Not Düşmek: 1989 Göçü Kitap Serisi (2013); Gerlova ve Tozluk Türkleri (2020).



Görüldüğü gibi masaldan güreşe, köy tarihlerinden asimilasyon süreçlerine kadar birçok alanda eser veren yazar büyüğümüzün basılmamış kitaplarından özellikle Tozluk Kartalı: Sincaf romanını, A’dan Z’ye kendi hayatını anlattığı Ateş, Su ve Ötesi ile özlü sözler derlemesi olan Ana Sözler adlı kitaplarını da anmak ve gün yüzü görmeleri temennisinde bulunmak istiyorum.

Bulgaristan’da Türklerin yoğun olarak bulundukları Deliorman, Dobruca, Rodoplar gibi önemli coğrafi bölgelerinden biri de Gerlova’dır. Yazarımızın memleketi olması hasebiyle bu bölge ile ilgili yaptığı çalışmalar çok değerlidir. Gerlova ve Turzluk Türkleri adlı son eserini henüz mütalaa etme imkanımız olmadı fakat 2001 yılında Sofya’da Bulgarca olarak basılan Naşeto Gerlovo – demografski i etnografski prouçvaniya [Bizim Gerlova – demografik ve etnografik araştırmalar] adlı eserinin içeriğine dair bazı bilgileri paylaşmak istiyorum. İlk önce “Gerlovo” adının nereden geldiğini araştıran yazar bu konuda söylenmiş tüm tezleri verdikten sonra şimdi mevcut olmayan Geril adında bir kasaba kurucusunun adından geldiği ve zamanla bu adın Gerlovo’ya dönüştüğü sonucuna varıyor. Bu bölge Omurtag, Vırbitsa, Tırgovişte ve Kotel belediyelerine bağlı 61 köyden meydana gelir. Gerlova’nın en eski yerleşim yerleri Vardun, Vırbitsa ve Tiça köyleridir. Fakat “Gerlova denince Obitel (Büyük tekkeler), Obitel denince Gerlova” anlaşılırmış, buna göre bölgeyi en iyi temsil eden köyün Obitel olduğu anlaşılıyor. Gerlova’nın kahir ekseriyetini Türkler oluşturuyor. Bulgar ve Romanlar da var. Osmanlı zamanında 19. Yy’ın ikinci yarısında Çerkez iskânı da olmuş. 1960’lı yıllarda Pomakların zorla isimlerinin değiştirildiği dönemde güney bölgelerden Tserovişte, Plıstina, Rıtlina, gorno ve Dolno Novkovo ve Ugledno’ya iç göç olmuş ve burada Pomak nüfus zamanla artmıştır.

Gerlova bölgesinde Vranikon (Karaatlar) köyünde İstanbul medreselerinde eğitim görmüş Davud Hoca’nın açtığı medrese (1918-1947) meşhur olup burada birçok genç tahsil görmüştür. Burayı bitirenler Şumnu'daki Nüvvab’a devam etmişlerdir. Gerlova köylerinden 63 öğrenci Nüvvab’ın lise kısmından 8 genç de yüksek kısmından mezun olmuştur. Çerkovnalı İslam bilgini Mustafa Hilmi Bilginer, şair ve düşünür Mehmed Fikri, yazar Niyazi Hüseyin Bahtiyar, prof. Ganço Papurov; pehlivanlar Mustafa Zambak, Hüseyin Yangöz, Koca Mehmed, Ahmet Pehlivan, Yetim Mehmed, Efraim Kamber Gerlovanın meşhur isimlerinden bazılarıdır.

Sabri Hocamıza sağlıklı huzurlu ömürler dileyerek bu değerli eserinden Sarsıplı Türküsüyle size veda etmek istiyorum.

Sarsıplı çukur içinde

suyu bardak içinde

Sarsıplı’dan kız alan

canı Cennet içinde.


Sarsıplı’nın kavakları

alaca yaprakları

sen orada ben burada

çınlasın kulakları.


Gidin Bulutlar gidin

yârime selam edin

yârim uykuda ise

uykusunda terkedin.


Denizde kayan balık

yüreğim sana yanık

ben konuşmayı isterim

burası kalabalık.


Köprü altında diken

yakma beni gül iken

Mevlam da seni yaksın

Üç günlük gelin iken.


Sarı sarı kamışlar

avluya dayamışlar

ister al ister alma

Seni bana yazmışlar.  


Basri Zilabid Çalışkan


 

20 Nisan 2022 Çarşamba

Revnakoğlu'nun İstanbul'unda Haydar Cemil Baba ve BTG sitemize atıf

 







Şumnu'da basılmış bir ilkokul ilmihali

İsmail Hakkı

Müslümanlık (İlmihal)
İbtidaî 3. sınıfa mahsustur.
Dini ve tarihi malumat, ahlak ve sa'yu amel nokta-i nazarından tertip olunmuştur. 

Bulgaristan Muallimin-i İslam Cemiyetinin 12. Kızanlık kongresince mekteplerimizde okutulmak üzere kabul olunmuştur.  
Şumnu Terakki Matbaası, 1921-1337

 

ŞUMNU'DA BASILMIŞ ŞEYH EFENDİ'NİN DEĞERLİ BİR ESERİNİ BTG KİTAPLIĞINA KAZANDIRDIK

 

Ziyaeddin EZHERİ (ŞEYH EFENDİ)

Tabiiyyun: davi ve gayeleri, zeyl: din-i islam, kaza ve kader meselesi
Ziyaeddin Ezheri
 Şumnu : Terakki Matbaası, 1923/1346 . 79 s. ; 22 cm.

Kitabın PDF'sini temin etmek isteyenler:

bulgaristanalperenleri@gmail.com


mail adresine yazabilirler.




KÖSTENDİL RESİMLERİ

 



BULGARİSTAN KOZLUCA KAZASI TARİHİ, PROF. DR. HALİME DOĞRU

 


XIII.-XIX yüzyıllar arasında Rumeli’de sağ kolun
siyasi sosyal ekonomik görüntüsü ve 
Kozluca Kazası

Yazan Prof. Dr. Halime Doğru

 Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, 2000. 342
 (Anadolu Üniversitesi yayınları ; 1259. Edebiyat Fakültesi yayınları ; 7)










MADEN'DE ESKİ KÖPRÜ ÜZERİNDE MOLLA BEKİR EFENDİ VE ENOVALI HAFIZ

 

MADEN'DE ESKİ KÖPRÜ ÜZERİNDE MOLLA BEKİR EFENDİ VE ENOVALI HAFIZ
Fotoğrafı paylaşan: Deyan Rosenov Dimitrov

18 Nisan 2022 Pazartesi

Bulgaristan Cuma-i Bâlâ ili, Vılkosel köyü 1990 yılında yapılan sünnet merasimi

 


Bulgaristan Cuma-i Bâlâ ili (Blagoevgrad), Pomakların yaşadığı Vılkosel köyünde 1990 yılında yapılan sünnet merasimi.

Videoyu seyretmek için tıklayınız:
BİRİNCİ BÖLÜM
İKİNCİ BÖLÜM


12 Nisan 2022 Salı

HASKÖY BÖLGE MÜFTÜLÜĞÜ - TÜRK DİNİ YAPILARI

HASKOVO BÖLGE MÜFTÜLÜĞÜ - TÜRK DİNİ YAPILARI
Haz. Basri Eminefendi
Haskovo Bölge Müftülüğü Yayını, 104 sayafa
Basım yılı: 2021
Kitabın PDF'sini temin etmek isteyenler:

bulgaristanalperenleri@gmail.com


mail adresine yazabilirler.